Pazartesi, Ağustos 22, 2005

ateşte pişen yemek

güzel bir yaz sabahı. havada insanı ferahlatan bir rüzgar var; nem o kadar fazla ki sıcak bir rüzgar olsa bile insanı rahatlatıyor. ağaçların gölgesi altında yapılan isteksiz bir kahvaltıdan sonra en sevilen an olan çay eşliğinde muhabbet safhasına geçiliyor. iş yok, güç yok, tasasız bir şekilde istediğimiz kadar uzatabiliriz bu güzel muhabbeti. önce o gece gördüğümüz rüyaları anlatırız birbirimize; "hayırdır inşallah" temennileriyle son bulur bu fasıl. ondan sonrası malum zaten; o kadar çok şey var ki konuşacak yeryüzünde, bir de derin meselelerse eyvah! çay soğur, kahvaltılıkların üzerinde sinekler uçuşmaya başlar, kaldıralım bari diyerek işe koyuluruz. önemli bir kısım geride kalmıştır artık, kahvaltı böylece son bulur.

o günün öğlen yemeği düşünülmeye başlanır sonra. güzel bir patlıcan yemeği ya da saç kebabı ya da... yemeğin ne olduğu değildir önemli olan, yemeğin nerede pişeceğidir. güzel bir ocak vardır bahçenin en gözde yerinde. ateş yakılır, ocak çevresi bir takım araçlarla kapatılıp istenmediği kadar hızlı esen rüzgardan korunur. ara sıra odun atılır ateşe, yemek karıştırılır. herkes o anı beklemektedir; yemek pişse de yesek! soğuk bir ayran ve acılı bir salata eşliğinde doyulmaz tadına varılır yemeğin; bir başkadır odun ateşinde pişen yemeğin tadı. istemediğin kadar yersin, varsın olsun!

hala anlayabilmiş değilim; neden bu kadar lezzetli olur odun ateşinde pişen yemeğin tadı? belki de üstüne sinen dumanın etkisidir bu farklılık. ama bildiğim bir şey var ki hiç bir zaman bir olmaz mutfakta tüp gazla pişenle odun ateşinde pişen yemeğin tadı.

Cumartesi, Ağustos 20, 2005

hayata dair betimlemeler

çok düşünüyorum bugünlerde, insanların yüzde kaçı kendi kendine “ben mutluyum.” diyebiliyor? çıkıyorum sokaklara, insanları inceliyorum tek tek, kiminin yüzü gülüyor, kimininki de asık. gülen insanlar mutlu mu gerçekten? acınacak halde olup da gülmeyi başarabilen insanlar mı onlar yoksa?

ölüm dışında, hayatı boyunca büyük bir acı yaşamamış bir insan tanımıyorum ben, yaşadım diyene de inanasım gelmiyor. “ömrüm boyunca mutluydum,yapmak istediğim çoğu şeyi yaptım.” diyebilen bir insanın varlığına inanmam. belki hayat fazla acımasız davranmamıştır o insanlara, ama bizim doğamızda vardır mutsuzluk. insanlar bilirim, doğru düzgün bir “mutluyum!” diyememiştir. hatta alışmıştır acılarla yaşamaya; mutlu bir anında içini bir telaş kaplar, felaket senaryoları yazmaya başlar kafasında.
tam mutluyum artık diyecekken insanlardan darbe yer bu kez de. isyan etmeye başlar, lanet okur hayata, düzene. bedbin insanlar yüzünden olmuştur bütün bunlar ve suçlu kendisidir, zayıf öz benliğidir. halbuki kendine olan güveni sayesinde bunları aşmalı, kim ne derse desin önüne bakmalı, sağlam adımlar atarak ilerlemeli hayat yolunda. insanları mutsuzluğa, başarısızlığa sürükleyen de bu değil midir zaten: zayıflık!

doğanın değişmez kanunudur: “güçlüler hayatta kalır, zayıflar elenir.” küçük bir canlı komünitesinden tutun da insanlara kadar bütün şuurlu canlılar bu kanuna göre yaşarlar dünyada. bizler bu kanuna göre şekillendiririz hayatımızı, ötekini alt etmek ve öne geçmektir görevimiz. her insan doğar, büyüyüp gelişir; zamanı gelince öğrenir görevinin ne olduğunu, bu dünyayı terk eden insanlardan alır bu görevi ve başlar uğrunda çalışmaya, hatta savaşmaya. hedef hep önde olmaktır. kendisi dışında herkes rakibidir; ailesi, dostları, arkadaşları... uğrunda seve seve ölebilecek kadar sevdiği insan bile. bu insanları bir yere kadar destekleyecektir, belki mümkün olan en son ana kadar onları yanında görmek isteyecektir; ama geriye tek seçenek kaldığında yapacağı şey bellidir: yaşamak denen oyunu önde bitirmek, yani kazanmak! bunun sonucunda kendisine verilecek ödül ise iki cümleden ibarettir:
oyun bitti, kazandınız!

Perşembe, Ağustos 18, 2005

yağmur

hayatımda en çok sevdiğim kelimedir yağmur, hem madden hem de manen. yağmur deyince aklıma şu görüntü gelir: yemyeşil çayırlarla ve ağaçlarla kaplı sarp tepeler, aynı Doğu Karadeniz gibi. gökte bulutlar ne çok koyu ne de çok açık gri; yağmurun saflığını, güzelliğini gölgeletmeyecek şekilde dengede. ağaçların yaprakları ışıl ışıl parlıyor tazeliğiyle, çayırlar bayram ediyor biraz daha büyümek, göğe doğru adım adım ilerlemek, ona biraz daha yaklaşabilmek ümidiyle. ben o çayırların ortasındayım: içimde sıkıntıdan, karamsarlıktan; zihnimde en ufak bir ağırlıktan, rahatsızlıktan eser yok, adeta kuş gibiyim ve kendimi bırakmışım yağmurun ortasına, ıslanıyor, sırılsıklam oluyorum yağmur damlalarıyla. o damlaların saflığında, duruluğunda kendimi buluyorum, özgürlüğü, mutluluğu, hayatın, yaşamanın anlamını, güzelliğini buluyorum. ufkum açık, korkularımdan, endişelerimden eser yok, yağmur damlalarıyla birlikte akıp toprağa karışıyor hepsi. her şeyimle kendimi yağmura, saflığa, duruluğa bırakmışım, düşünmüyorum hiçbir şey. biraz sonra ıslanıp tenime yapışmış giysilerimi de çıkarıyorum, artık tamamıyla onun kollarındayım, yağmur gibi çırılçıplak. düşen damlaları tenimde birebir hissediyorum şimdi, durulanıyorum akan her damlayla, özüme kavuşuyorum. insan olmanın özüne, yani güzelliğe ,erdeme, saflığa. artık bütün çirkinliklerden uzağım, bütün kötülüklerden, kinden, nefret tohumlarından...

artık kendime insan diyebilirim ,saf, temiz duygularımla, gönlümde biriken sevgiyle,kavuştuğum en güzel halimle.
içimde besleyip büyüttüğüm nefretle, kinle, kıskançlıkla, düşmanlıkla, fesatlıkla, kısacası bütün kötülüklerle kaldığım sürece asla kendime ben bir insanım diyemem.
çünkü benim özüm saflıktır, duruluktur, sevgidir: kısacası hayattaki güzelliklerin hepsidir, bunlar özümde olduğu sürece kendime insan diyebilirim.
bir insan, tıpkı yağmur gibi...

Salı, Ağustos 16, 2005

yol hikayesinin sonu

Asurlular “Irmaklar Ülkesi” dermiş Hakkari’ye. Zap Suyu ve vadisi, onun kollarıyla sarp dağları yararak denize kavuşma arzusuyla ilerlemiş bu topraklarda.

çıkıyoruz Başkale’den yola, Hakkari’ye doğru. inişli çıkışlı yollarda ilerliyoruz, buralar sarp tepeler ve vadilerle dolu, zaten rakım da oldukça fazla, çıktığımız kadar çıkmışız yukarılara. tepeler çoğunlukla çıplak, bozkır görünümünde; galiba birçok ağaçlık yok edilmiş buralarda. bir tepenin yamacına giriyor ve aşağıdaki düzlükte Zap Suyu’nu görüyoruz. yamaçtan indikten sonra yol tekrar tırmanıyor ama biz ilerlemiyoruz. sol tarafımda Zap Suyu ve kaplıca, sağ tarafımda yine Zap Suyu ve onunla birlikte bir ağaçlık. önce sağa giriyoruz, buradaki ağaçlıkta yöre halkı piknik yapıyor,öğlen saatlerinde de nehirde serinliyorlar. aslında serinlemiyorlar; çünkü hava zaten serin, yüzüldüğü de söylenemez;çünkü derin değil nehir. en iyisi eğleniyorlar diyelim. üstelik nehre girmek için saat 2-3 civarını bekliyorlar, çünkü suyun ısınması lazım. malum, sıcaklık yaz boyunca ortalama 23 derece. ancak yolun sonundaki kaplıcaya istediğiniz zaman girebilirsiniz, tabii. kayalarda oluşmuş küçük gölcükler var burada, dibinden suyun kaynağını görebiliyorsunuz. insanlar içinde saatlerce oturuyorlar şifa umuduyla. nelere iyi geldiğini sormuyorum, bilmek de istemiyorum zaten. bir de maden suyu kaynağı var burada. biraz içiyorum, işlenmemiş doğal sodadan. insanlar şişelere doldurup götürüyorlar evlerine, ne güzel. hazımsızlığınız varsa o gün, bakkaldan soda almaya ne hacet, evde şişelerce var nasıl olsa.

düşünüyorum da böyle sarp dağları olmasaydı, güçlükle ulaşılan yerler olmasaydı; uzun ve sert kışı olmasaydı; gazete öğleden sonra ulaşmasaydı; böyle gelişmemiş yerler olmasaydı; insanları doğal olmasaydı; gelişmiş sanayisi olsaydı... acaba bunlar ve diğer tüm olgulardan birkaçı ya da hiçbiri olmasaydı, Doğu o farklı havasını, o bambaşka özelliklerini hala özünde koruyor olabilir miydi? bilmiyorum ve bilmek de istemiyorum.
artık o topraklarda değilim, o mistik havayı artık solumuyor, yaşamıyorum; çünkü geri döndüm, burada sona erdi yol hikayesi. çok özleyeceğim ve bir gün geri döneceğim oralara. umarım, özünden, özgünlüğünden hiçbir şey kaybetmez, ne kadar farklılaşırsa farklılaşsın.
gitmesin o topraklara sanayi, gitmesin Batı tarzı yaşam. eğitim gitsin oralara, kültür gitsin. insanlar okusun, öğrensin, gazete vaktinde ulaşsın. geleneklerini yitirmesin insanlar, tarım ve hayvancılıkla uğraşsın ve bu alanda Türkiye’nin en gelişmiş yöresi olsun Doğu. nehirler, göller kirlenmesin sanayi atıklarıyla; topraklarda humus,hayvan gübresi gibi doğal ve faydalı atıklar olsun. her yer tarım toprağı ve orman olsun, hayvan çiftlikleri kurulsun bol bol; insanlar bunlarla mutlu olsun,rahat olsun,ferah ve iyi bir yaşam sürsün.kısacası doğallığını hiçbir zaman yitirmesin Doğu.

Cumartesi, Ağustos 13, 2005

Doğu kültürü

gittiğim yörenin, yani Van ve çevresinin değişik kültürel yapısı hakkında yazılması gereken en belirgin özellikler sanırım yiyecek, içecek konusunda. otlu peynir diye bir peynir çeşidi var burada. içindeki otun tadı sarımsak gibi bir şey, ilk yediğinizde bu peyniri belki hiç hoşunuza gitmeyebilir; ama eğer alışırsanız vazgeçemeyeceğiniz kesin. bir de şöyle bir ayrıntı var. içindeki otu çıkardığınızda geri kalan peynir çok lezzetli, harika bir şey. böyle bir peynir zor bulunur, eğer otlu peynir hoşuma gitmedi, alışmak da istemiyorum derseniz sadece peyniri ısmarlatıp satın alabilirsiniz.

bir de İran çayı var buralarda. Türk ya da Seylan Çayı’na hiç benzemiyor. bizim Hatay’da Arap Çayı içmek yaygındır, tadı biraz onu anımsatıyor ama bu çay çok daha lezzetli ve Arap Çayı gibi aşırı yoğun bir tadı yok, harika bir aroması var. Türk Çayı dışında bir çay içmek istiyor ve Seylan çayından da bıktım diyorsanız mutlaka tatmalısınız İran Çayı’nı.
Van ve civarında insanlar çaya şeker katmıyor, şekeri ağızlarına alıp üstüne çayı yudumluyorlar. bu içimin adı ise “kıtlama” imiş. denedim, pek bir haz alamadım. çok ilginç bir gelenek daha: çayın yanında mutlaka misafire çerez vereceksin, onsuz kesinlikle olmaz. harika bir adet, değil mi?

bir akşam yemeğine davetliyiz. misafirler oldukça fazla. ev ise geniş, avlusu da kocaman, sorun yok yani. sofra kuruluyor, tabii çoğunluk et yemeklerinde. oldukça zengin bir sofrada leziz yemekler tadılmayı bekliyor. erkekler ayrı, kadınlar ayrı yiyecekmiş ve erkekler önce yemeliymiş, adet böyle. ne ala diyor, kimseyi düşünmeden afiyetle yemeğimi yiyorum. kadınlar aç oturuyor diye tasalanmanın sırası değil, ben kendi derdimdeyim. yemekten sonra güzel bir İran Çayı, tabii yanında da çerez, olmazsa olmaz. ben şekeri içine atmayı tercih ediyorum,içen kıtlama içsin.

hayat bütün doğallığıyla akıp gidiyor buralarda. yapmacıklığa yer yok; kimse düşünmüyor yediğim etin kalorisi kaç, kolesterol yapar mı, eti elimle yesem laf olur mu, çayı höpürdeterek içsem ayıp olur mu diye. herkes rahat, samimi; kimsenin kimseyi şikayet ettiği yok.
eh, aslolan da bu değil mi zaten?

Cuma, Ağustos 12, 2005

Doğu'da yaşamak

diğer sarp dağlara göre daha alçakta kalmış, kalesi olan, çıplak bir dağın eteğinde kurulmuş Başkale. eskiden beş tane kalesi olduğunu ve isminin “Beşkale” olduğunu söylüyor yöre halkı. garip bir ilçe burası, diğer yerlere hiç ama hiç benzemiyor, o kadar farklı ki. gazete geç geliyormuş buraya, havası çok güzel,sürekli rüzgar var ve yaz ortasında sıcaklık 25 dereceyi geçmiyor. akşam dışarıda rüzgarın etkisiyle üşüyebiliyorsunuz ama alıştıktan sonra pek etkilemiyor. kendi halinde bir dünya burası, unutulmaya yüz tutmuş; nitekim ulaşılması o kadar güç ki. insanları sıcak ve misafirperver. eğitim sorunu, sağlık sorunu, ulaşım sorunu almış başını gidiyor. çarşıda gezinirken dükkanın birinde bir yazı dikkatimi çekiyor: “korpoz bölönör”! ne demek şimdi bu diye soruyorum kendime, herhalde “karpuz bulunur” demek istiyor. çok üzülüyorum karşılaştığım bu manzaradan dolayı.

kaldığımız yerin geniş bir bahçesi ve bahçenin de çeşitli meyve ağaçları var. doğal olarak da çocukların odak noktası, meyve yürütebilmek için. bir ara bahçeye girmişler, tabii apar topar kovalandılar; üstelik hiçbir şey yürütemeden. duvarın dibinde durup konuşuyorlardı, birkaç tane elma kopardım, yanlarına gidip demirlerin arasından onlara uzattım ve geri döndüm. afiyetle elmaları yedikten sonra beni yanlarına çağırdılar, gittim, tanıştık. yaptığım şey çok hoşlarına gitmişti, beni kısa sürede sevdiler, ben de onları. aralarına katıldım, artık samimiydik. yaşadığım yerdeki insanların hiçbirine benzemiyorlardı onlar, çok farklıydılar. Eylül girer girmez kendini gösteren ani soğuk, altı yedi ay yerde kalan kar ve sadece iki ay süren yaz günleri hakim burada ve bütün bu soğuğa on ay boyunca katlanmak zorunda kalan tenleri çoktan yıpranmış insanların. akşamları hayat bitiyor kentte, herkes pırını pırtısını toplayıp evlerine çekiliyor. kadınlar çarşıya çıkmıyor, bir ihtiyaçları varsa eşleri onların yerine alışveriş yapıyor ve bu kadınlar eşini dostunu ziyarete gidecekse eğer, arka sokaklardan gidiyorlar ulaşmak istedikleri yere. evler çoğunlukla tek katlı, iki katı geçen bina yok sayılır.

yaklaşık iki üç yıl önce Atlas Dergisi tır ile gelmiş buraya. dergideki bu kentle ilgili tek fotoğrafta gördüğüm, konaklayan tır ve sırtında çantasıyla ona meraklı gözlerle bakan iki ilkokul öğrencisi. buralara da uğradıkları için minnettarım Atlas Dergisi’ne. buraların diğer bütün yerlerden daha çok ihtiyacı var bu organizasyonlara.
atamaları buralara yapılan doktor ve öğretmenler çalışmamayı kabul edip gelmiyorlar buralara; ancak buraların havasını soluduktan sonra bir çoğunun kalmak isteyeceğine inanıyorum. ömür boyu değil ki zaten, sanırım iki yıl. buralar hizmet bekliyor, yarınlarımız hizmet bekliyor. bu ülkede yaşayan her insan için yurdumuzun her köşesi bir olmalıdır.

Perşembe, Ağustos 11, 2005

yol hikayesi

Tatvan’dan ayrılıp Van’a doğru yola çıktıktan sonra yol boyunca bazen içerilere dalıp bazen göl kıyısında ilerleyerek keşfe devam ediyoruz. Van kenti büyük bir yerleşim yeri. şehrin belli bir düzeni yokmuş gibi geldi bana, nitekim biz Hakkari yoluna doğru saparken kaç ana artere girdik bilmiyorum.
uzun bir tırmanış başlıyor şimdi. dağların yamaçlarında tırmanarak uzayan kıvrım kıvrım yolları aştıkça aşağıdaki manzaranın göz alıcılığı artıyor. artık epey bir yüksekteyiz ve şimdi aşağı bakıyorum da insan hiçbir şeyi doğru dürüst seçemiyor.muazzam bir uçurum ve o uçurumun kenarında bizler...
aşağısı düzlüklerden oluşuyor, ağaçlar çok az, evler varsa bile görünmüyor ve alacalı renkler hakim toprak yüzeyine. düzlüklerin sonu yine epey yüksek dağlarla bitiyor, buradan rahatlıkla görebiliyoruz onları. düşünmeden edemiyorum, aşağıdaki düzlük dururken niye böyle dağın tepesinden gidiyor yol diye ama elbet bir sebebi vardır.
biraz mola veriyor ve kaynağını eriyen kar sularından alan bir çeşmenin başına yığılıyoruz. buz gibi soğuk su ve o kadar lezzetli ki... fazla içemiyorum ama yanıma bir miktar alıyorum daha sonra içmek için. insan içmeyip saklayayım diye düşünüyor bu suyu; bir daha yolum düşer mi, böyle bir su elime geçer mi..?
tırmanmaya kaldığımız yerden devam ediyoruz ve sonunda ulaşabileceğimiz en yüksek noktaya varıyoruz: Güzeldere Geçidi, rakım 2730. soluk alış sayım artmış mı, nabzım hızlanmış mı ya da damarlarımdaki kanda dolaşan alyuvar sayısı artmış mı bilmiyorum ve bilmek de istemiyorum; çünkü manzara olağanüstü. kendimi bu olağanüstülüğün kollarına tamamıyla bırakıyor ve bu güzelliği seyrederek iniş yolunu kat etmeye başladığımızı hissediyorum. bu iniş çok çok 330 metre civarı bir miktar oluyor sadece; çünkü Başkale’deyiz, artık istirahat zamanı.
bundan sonrası ise başlı başına bir hikaye. buralarda hüküm süren yaşam, insanlar, Zap Suyu, kaplıca, Hakkari... içimdekini yazıya tamamıyla döksem kitap olur, eminim. belki bu kitapta da anlatmayı unuttuğum nice olay kalır bilinçaltımda.
en iyisi en öne çıkanları yazmak ve fazlası için “gidin, görün, yaşayın ve anlayın” diye önermek. eminim böylesi daha iyi.

Cumartesi, Ağustos 06, 2005

Doğu'dan izlenimler

yollar uzun, sonu gelmiyor. aslında o kadar çok yer var ki gezecek ama pazartesi dönüyoruz eve; Antakya'ya.

Doğu sıcak, hem de çok... ama güzel bir hava katıyor gezimize. yazlar olması gerektiği gibi sıcak, kışlar da olması gerektiği gibi soğuk. hani güneş doğudan doğar, batıdan batar ya, onun gibi.

Malatya'da Fırat Nehri'ni geçerek ayrılıyor, Elazığ topraklarına giriyoruz. burada sarp tepelerin arasında sıkışıp kalmış nehir. Fırat'ın hikayesini herkes bilir, o yüzden sempatiyle bakmıyorum ona. aklıma ölüm, acı, ayrılık geliyor hep. Elazığ kentini geçince yine karşımıza çıkıyor; bu sefer de geniş bir alana yayılmış halde selamlıyor bizi. burada az da olsa sempatiyle bakabiliyorsunuz ona. çünkü ilk karşımıza çıktığında ölüm çukuru gibi dar, derin ve tehtitkar görüntüsünü burada bulamıyorsunuz. ama akıllara kazıdığı kötü izlenimin etkisinden kurtulamıyor ve yine yüzünüzü çeviriyor, sırtınızı dönüyorsunuz ona.

Bingöl'deyiz. buraya neden bu isim verilmiş bilmiyorum ama elbet bir hikayesi ya da bir geçmişi vardır. oldukça sıradan bir şehir bu. bırakalım şehri, biz Doğu'nun mistik havasına kendimizi bırakalım. sonuçta gelişmiş bir şehir olsa da fark etmez.
Çevremizde uzanan yüksek dağlar, boylu boyuna uzanan bozkır topraklar ve kerpiç evlerden oluşan köyler... bir zamanlar ne uygarlıklar yaşamış bu topraklarda. bunların geride bıraktığı birkaç kalıntı bile o dönemin havasını hissettirmeye yetiyor.

Muş'a uğramadan geçiyoruz. o sıralarda şafak söküyor yavaş yavaş; çünkü gece yola çıktık. Muş Ovası'nı geçtiğimizde güneş hala yüzünü göstermiyor. Tatvan'a vardığımızda serin havayla sabah güneşi birbirine karışıyor; sokaklar henüz boş, tek tük insanlar görüyorum. güzel bir ilçe Tatvan, çok şirin. asıl hikaye bundan sonra başlıyor. artık Doğu'nun kalbindeyiz...

Çarşamba, Ağustos 03, 2005

Doğu yolları

Türkiye'nin büyük bir kısmı unutulmuş bölgesine gidiyorum:Doğu'ya...
İlk durağım Malatya oluyor;zaten doğuya giden bir giriş kapısı niteliğinde.Şehre vardım diyecekken birden sağa dönüyorsunuz ve bayır aşağı iniyorsunuz. insan şaşırıyor yoksa şehir bitti mi ya da başka bir yerlere mi gizlendi de ben mi farkedemedim ya da dalgınlıktan şehre girip çıkmışım haberim mi yok diye.bayağı yeşil bir vadinin dibine indikten sonra tekrar tırmanıyoruz; şaka gibi. neyse tırmanış bitiyor ve karşımızda bir düzlük beliriyor; işte bu andan sonra Malatya başlıyor. sanki doğuyla batıyı ayıran bir sınırmış gibi sesleniyor bu vadi. ancak şehre girdikten sonra hiç de öyle demediğini fark ediyorum; oldukça gelişmiş bir şehir burası. madem öyle değil, peki bu vadinin sırrı ne? güzel güzel düz yolda ilerlerken birden sürpriz yapıyor size. geçtikten sonra yine aynı manzara: koca bir düzlük... aklımda garip düşüncelerle şehre giriyorum; tek basşıma değilim, yanımda ailemleyim. Güzel bir kavşağa geliyoruz ve şehir merkezine giriyoruz. solumda garip tasarımlı bir yapı beliriyor, henüz inşa halinde. belediye sarayı yapılıyormuş ama yaklaşık bir yıldır öylece duruyormuş, bir takım sorunlardan dolayı. şehrin göbeğinne geliyoruz; oldukça kalabalık. şehir kayısıyla yatıp kayısıyla kalkıyor burada. çarşısında gezdiğimizde kayısı ürünlerini görüyorum: kayısı atomu,lokumu,pestili,reçeli,kolonyası... karadenizlilerle dalga geçeriz hamsi tutkunlukları dolayısıyla; işte yeni bir malzeme size: kayısı. aslında hiç de dalga geçilecek bir meyve değil bu; çünkü tadı gerçekten harika. bu sene o kadar çok kayısı varmış ki.
Malatya ovasının içine dalıyoruz; her yer kayısı bahçesi... her yaz çevre illerden mevsimlik işçi geliyormuş buraya ama benim dikkatimi çeken aslında şu ki gelen işçi bir daha gitmiyor gibi görünüyor. bayağı göç aldığı kesin diye düşünüyorum.
İnönü üniversitesi gelmişken görmeden edemediğim bir yer oldu. kampus bayağı büyük, binalar yerli yerinde ve büyük bir de hastanesi var.
şehir büyük ve geniş bir ovaya yayılmış,sokaklar ferah, binalar düzgün. buralara da hipermarketler yayılmış. hava çok sıcak ve kuru.
Malatya, buradan sonra gittiğim iller ve diyarlarla kıyaslanacak olursa bir Batı şehri havasında. Doğu'nun o farklı havası, doğası, gizemi yok bu şehirde. Elazığ da aynı havayı yansıtıyor ama yavaş yavaş hissettiriyor o istediğim o farklılığı. burası biraz daha az gelişmiş, dar bir şehir. buradan çıktıktan sonra daha bir heyecanlanıyorsunuz; eğer siz de Doğu'nun o gizemini fark edenlerdenseniz...

Salı, Temmuz 19, 2005

tatil yolu

saat iki sularında yola çıktık; hava sıcak, hem de çok. Amik ovası yanıyor, uçsuz bucaksız toprakların sonu görünmüyor. ufka baktığınızda bir sis kümesi görüyorsunuz. insanın gidesi gelmiyor oralara, ardında ne olduğu belli çünkü: sıcak! ovadan kıvrılıp dağa tırmanmaya başlıyoruz, artık Antakya'ya veda etme zamanıdır. zirveye ulaştığımızda ova şimdi daha da bir gözalıcı ve ürkütücü görünüyor. Geçidi aşıp dar bir boğazın çevresinde kurulu Belen'e geliyoruz. burası genelde bulutlu ve serin olur. çok farklı bir havası var; çünkü evler birbiri üstüne kurulu şekilde duruyor. boğazı geçip Belen'i arkada bıraktıktan sonra İskenderun'dayız. deniz gülümsüyor bize ama biraz soluk. civarda hep fabrikalar sıralanmış ve tabii bir de liman ve tersanesi. işte bu yüzden biraz soluk görünüyor; deniz, güneş, kum üçlüsünden bahsetmek imkansız burada.
Hatay sınırlarını terk edene kadar gazete okuyorum, çevreye bakmak artık sıkıcı geliyor bana. gazete de bitmek bilmiyor, bahane çok nasılsa okumak için; varsın bitmesin. yol boyunca gözüme ilişen pek bir olay yok. bir ara yolumuza iki tane inek fırlıyor, ani fren yapmak zorunda kalıyoruz; bu kayda değer mi bilmem ama...
sonunda varıyoruz; valizleri taşımak zorunda mıyım? evden çıkıp da varılacak yere gelene kadar bu tür işleri ben yapmalıymışım, annem öyle diyor.
geç kalkıyorum, sürekli kitap okuyorum. öğlen sıcağında ne yapabilirim ki. akşamlar güzel geçiyor buralarda. mümkün olduğunca ailemle birlikte olmuyorum. onları çok seviyorum ama onlara yakınken değil, onlardan bir adım uzakken mutlu hissediyorum kendimi. yaşımın getirdiği bir istek bu, öyle yorumluyorum. hep onlarla olamayacağım zaten, şimdiden böyle hissetmek çok iyi. zaten bir söz vardır:" zaman alışmayı öğretir ama unutmayı asla." ben şimdiden alıştırdım kendimi, onlar da alışsın.

Pazartesi, Temmuz 11, 2005

huzur istiyorsanız sizde yapın

Hayat bir sürü dertle dolu. gün yok ki bir sıkıntımız, problemimiz olmasın. insan hata yapa yapa yapmamayı öğreniyor. bazen gereksiz şeyleri dert ediniyor. üstelik bunlar o kadar çok ki hayatta, üstesinden gelebileceğimiz ama bilmediğimiz için boşu boşuna zihnimizi ve kalbimizi yorduğumuz şeyler. ben bunları yaşayarak öğrendim. tavsiyem siz bunları yaşamadan öğrenin ki sıkıntı çekmeyesiniz. burada yaşamış bir prototip var, açık ve net.

1- her şeyi karşınızdakinden beklemeyin. bireyler hep çekinirler, bunu istesem bunu yapsam, söylesem acaba ne der,tasvip eder mi? diye soru sorup zihnine hep işin olumsuz tarafını yüklerler ve bu yüzden pasif kalırlar hayatta. halbuki anlaması gerekir, karşısındaki insan sizden yapmanızı istemektedir.
2- karşınızdaki insana nasıl davranıyorsanız, ondan da size aynı şekilde davranmasını beklemeyin. herkes sizin gibi düşünmez,siz başkasınız, onlar başka. siz özür beklersiniz mesela;ama o böyle düşünmez, özrü gerektirecek bir durum söz konusu değildir onun için.
3- herkesin suyundan gitmeyi öğrenin. ikiyüzlülük değil demek istediğim. mesela,karşınızdaki insanın savunduğu düşünceyi tasvip etmiyorsanız,onunla tartışmaya girmeyin. bir şekilde alttan alın, hem onu onu mutlu etmiş olursunuz, hem de siz ters bir duruma düşmemiş olursunuz.
4- insanların arkasından asla konuşmayın,laf götürüp getirmeyin. an gelir,foyanız meydana çıkar,sonunda yalnız kalan siz olursunuz;çünkü etrafınızda kimse kalmamıştır.
5- dinlemesini öğrenin,insanlar kendilerini dinleyen insanları çok severler. bazı insanlar da vardır kihep kendi konuşmak ister,karşısındakine fırsat vermez. bu gibilere açıkça söyleyinbirada sizi dinlemesini. her şeyin bir ölçüsü var, değil mi?
6- üstesinden gelemeyeceğiniz sözler vermeyin. insanlara hayır demesini öğrenin. sonuçta böyle yapmazsanız siz sıkıntı çekersiniz.
7- insanlar gülen, konuşan, anlatan, yani aktif olan kişleri severler ve hep aralarında görmek isterler;siz de böyle davranın, en azından deneyin.
8-yanlarında rahat edemeyeceğiniz, kendinizi huzurlu hissetmeyeceğiniz kişilerle birlikte olmayın,bu kişiler size ne kadar yakın olursa olsun.
8- yeni tanıştığınız birine içten, sıcak ve yakın davranın.Kısa sürede sizi sevecektir.
9- uzun süre görmediğiniz ( mesela ortaokul arkadaşınız ) bir insanla karşılaştığınızda da içten davranın, bu onları çok mutlu edecektir. hakkınızdaki olumsuz düşüncelerini bile silebilir, emin olun.
10- aktif olun. çekinmeyin; yolda karşılaştığınız ve pek samimi olmadığınız birine siz selam verin. iyi bir mevkiye geldiğinizde asla insanları küçümsemeyin, tanımamazlıktan gelmeyin.

kim bilir daha ne kadar çok şey var buraya yazmak istediğim;sanırım bunlar en önemli olanları. son tavsiyem biraz da sizin düşünmeniz,yapıcı bir şeyler buacaksınız.

Perşembe, Temmuz 07, 2005

tezat

Küçükken ne kadar isterdik yaz tatilinin gelmesini;bütün bir günümüz sokakta geçecekti,istediğimiz her şeyi rahatlıkla yapabilecektik çünkü.Çok televizyon da izlemezdik öyle;çizgi film kuşağı biter bitmez kendimizi dışarıda bulurduk.Geniş bahçeler vardı rahatlıkla oynayabileceğimiz.Şimdi bu bahçeleri ancak sitelerde bulabiliyoruz ya da evimiz merkezde değilse bulabiliyoruz.Garip bir durum olabilir ama şimdiki evimiz merkezde ve üç dönümden fazla bahçesi var;bu istisna.
Şimdi bakıyorum geçirdiğimiz yaz günlerine;ne kadar sıkıcı!
Tatil bir yere kadar idare ediyor;deniz,kum,güneş derken onlardan da bir süre sonra bıkıyorsunuz.Sonra tekrar eve dön ve yeniden başla.Ne yapacağım şimdi ben diye düşün dur.Kitap okumak,internette sörf yapmak ya da arkadaşlarla birlikte geçirmek bütün günü.Sonra sabahın ikisine üçüne kadar televizyon,sonra uyku,sonra yeni güne uyanış.Hem de mayışmış ,uyuşuk bir halde.Zaman belki geçiyor ama günler geçmiyor yazın;hep ağırdan alıyor kendini.
Bir iş sahibi olanlar belki alışmışlardır bu duruma;nasıl olsa yıl boyu çalışıyoruz,bizim için yaz ya da kış fark etmiyor,diyorlar.Gelin görün ki bir öğrenci için aynı durum söz konusu değil.İşinden sıkılmış bir kişi için yaz ayları ilaç gibidir herhalde.
Şu işe bak,bizler üç ay boyunca tatil yapmaktan sıkılıyoruz ama kimisi bırak üç ayı bir günü bile bulamıyor.
Hayat ne garip.

Salı, Temmuz 05, 2005

sokaklardan araklamalar

Dün akşama doğru Antakya'nın dar sokaklarından birinde yürüyorum eve doğru;birkaç tane kızlı erkekli çocuk grubu oyun oynuyorlar kendi aralarında.Tabii ben de kulak misafiri oldum biraz,oyunları nasıl bir şey anlamadım ama erkek çocuklardan biri gruba sordu:Mahsun Kırmızıgül'ün sahilde çektiği klibin adı?Hemen bir kız atladı:Sarı Sarı!Diğer çocuklar üzgün bir şekilde anlayamadığım garip sesler çıkarıyordu ben onları geride bıraktığımda.Düşündüm;yahu şu hale bak,iki kere iki kaç eder diye sorsan bilmezler;ama kimin nasıl ,nerede klip çektiğini biliyorlar,paparazzi gibi.
Daha bu sabah NTV'de dinledim,fazla televizyon izleyen çocukların okul başarısının düştüğü ve bu kişilerin üniversiteye girme oranlarının diğerlerine göre daha düşük olduğu yurtdışında yapılan bir araştırmayla kanıtlanmış.Buyrun,görün bizim çocuklarımızı;sabah uyanıyorlar televizyon,akşam yatıyorlar televizyon!Nitekim uzmanlar en fazla iki saat izlemesini tavsiye ediyorlarmış.Ama tv'lerimiz biribiri ardına yarışıyorlar nasıl daha çok izleyici çekebiliriz,diye.Sezon bitti dizilerden kurtulduk derken ardı arkası kesilmeden yeni diziler ekrana geliyor ve birçoğu da gereksiz.Elbette dizi izlenmeli ama bu kadar değil,seçici olmak lazım.Şimdi bir de dizi ödülleri çıktı,daha bir özendiriliyor millete.Her şeyin bir dengesi,nizamı olmalı,aynı tabiat gibi.Halk bilinçli olsa bu kadar dizi türemez,biz de ekranda kaliteli diziler izleriz.Bizden üç katı nüfusa sahip ABD'yi de geçeceğiz bu gidişle.
Bu arada,Aliye,Haziran Gecesi,Avrupa Yakası ve Kurtlar Vadisi'ni izlemenizi tavsiye ederim:)

Pazar, Temmuz 03, 2005

Şurdan burdan araklamalar

Bizim halkımız bir garip,niçin garip;şunun için ki istediği zaman parasını tedavülden kaldırabiliyor.Nasıl oluyor anlamıyorum ama böyle işte.Geçenlerde kantinden bir şeyler aldım,oraya bakan bayana elli bin niyetine beş tane bir kuruş uzattım,bana ne dedi:Bunları kimse almıyormuş...Hoppala!Daha ne kadar olduki piyasaya gireli bu paranın,ne çabuk öyle çekiliyor tedavülden?Halbuki ne kadar sevinmiştim bir kuruşlara;nitekim 490 bin liraysa bir şey,500 bin vermeyecektim,on bin liramı geri alacaktım.Ancak gelin görün ki bizim esnaf milleti çoktan kaldırmış tedavülden,Merkez Bankası'nın haberi bile yok.Eskiden 25 binliklerin tedavülden kaldırıldığını duyduğumda"Geç kaldınız,millet çoktan kaldırdı bile."deyip geçmiştim.Ama bu haksızlık,şunun şurasında sadece beş ay olmuştu başıma bu durum geldiğinde.Yepyeni bir para ama geçmiyor,olaya bak!
Haydarmanhattan ya da Manhattanhaydar,hangisi daha güzel?Bence ilki.Haydarpaşa'ya ikiz kuleler yapılması planlanıyormuş,bence süper bir fikir.Zaten pek iç açıcı bir görüntü sergilemiyor orası,çirkin bir tersanesi var,tren garı da olmasa düşünemiyorum bile.İstanbul gibi bir metropolde böyle çağdaş yapıların olması çok iyi olur.Zaten var ama bence tarihi dokusu bozulmadan gökdelenler sıralanmalı böyle şehirlerde.Umarım Haydarpaşa garının silüetini gölgelemez bu gökdelenler;yoksa sorun olmaz,çok yakışır.
Bir de özgün olmayı başarabilsek...

Cumartesi, Temmuz 02, 2005

Geçenlerde"Shintler'in listesi" adlı fimi izledim ilk defa,sanırım çoğunuz bilir bu filmi.Ben sinema yoksunu bir insan olduğum için,doğal olarak izlememiştim;nitekim bu film şöyle dursun,gündemdeki birçok yeni filmi bile izlemedim.Utanarak söylüyorum,en son iki yıl önce sinemaya gittiğimi hatırlıyorum,gittiğim film neydi onu da hatırlamıyorum.Ama artık zamanıdır,çünkü bir üniversiteli olarak bol sosyal hayatım olacak.
Neyse,bu film beni çok duygulandırdı,gerçekten bir başyapıt.Yakın arkadaşım,grup üyelerinden biri olan namıdeğer "skandal" İlhan bir musevi vatandaşı.Kendisine skandal dememizin sebebi ise çok.İlhan öyle bir insandır ki,hiçbir şeyden çekinmez,çok pişkin bir insandır.Evinize geldiğinde her deliği karıştıran,buzdolabını açan,çekinmeden canı ne istiyorsa söyleyen,tuvalete gittikten sonra banyonun terliğiyle çıkan,evin içine ayakkabılarıyla dalan,ulu orta geğiren,bir yere gidecekken her an sizi satabilen,espri yapmaya çalışıp da bizi bezdiren,oldukça sakar(En son markette ojelerin bulunduğu rafın tümünü yere sermiş,restorantta yemek yedikten sonra nasıl becerdiyse montunu giyerken güzelim porselen tuzluğu kırmış,dershanede oturduğu sıradan çıkarken ayağı takılıp yere yapışmış,bir keresinde de arkadaşımızın üstüne,hem de kasık bölgesine kola dökmüştü vesaire...) ve tam bir süt çocuğu...Evini aradığımızda ebeveyninden biri çıkarsa bize"Ne yapacaksın İlhan'ı ?"diye soracak kadar hemde.Bu arada kendisi 19 yaşında...

Geçenlerde İstanbul'a gitti kendileri.Neco,ben ve kendisi otururken şöyle bir konuşma geçti aramızda:
-İstanbul'da bir kampa gideceğim,iki ay çalışıp 200 dolar alacağım ama iki ay çok fazla gidip gitmemekte kararsızım.
Neco:-Ne kampı bu?
-İlhan:Ya Yahudi çocukların geldiği bir kamp,yaz kampı.
Ben:-Toplama kampı değil değil mi?
Bizi aldı bir gülme.Bunun üzerine İlhan'ın verdiği yanıt şu:
-Ya,ya.Toplama kampı,böyle gaz odaları falan varmış.Yakında beni sabun olarak kullanabilirsiniz,he he..
Oldukça güldük bu lafa.Önemli olan şu ki İlhan alınmıyor böyle şeylere,kendisi dahi katılıyor espriye.Aslında ağlanacak hale gülüyoruz ama...

Şu da bir gerçek;İlhan'ın bunca skandallıklarına rağmen ondan vazgeçemiyoruz,seviyoruz onu.Demek ki sevgi diğer olumsuzlukları silebiliyor,kısmen de olsa.
Ama İlhan'la aynı evde yaşamak mı?Düşünmek bile istemiyorum.
Biz böyle iyiyiz,aman aman..!